Wat is Academisering?

De opleidingen met een master aan de hogescholen hebben in de voorbije 10 jaar een proces ondergaan dat men academisering noemt.

Academisering is kortweg een proces waarbij bepaalde opleidingen aan de hogescholen, omgevormd worden naar academische bachelors en masters. Het gaat hierbij om de oude opleidingen 'van academisch niveau' aan de hogescholen. De academisering heeft tot doel het onderscheid tussen "academische opleidingen" (momenteel alle opleidingen aan de universiteiten) en de "opleidingen van academische niveau" (academische bachelor + master aan de hogescholen) weg te werken.

Het structuurdecreet van 2003 voorziet daarom nog slechts twee systemen: enerzijds professionele bachelors en anderzijds academische bachelors die voorbereiden op academische masters. Er zijn geen professionele masters voorzien.

Wat gebeurt er dan net in het Academiseringsproces?

Dit proces gebeurde in de eerste plaats door het vergroten van het onderzoeksaspect in deze hogeschoolopleidingen. Veel belangrijker voor de studenten echter, is het implementeren van academische vaardigheden in de vakken en het aanpassen van het curriculum van deze opleidingen. Dit heeft vaak verstrekkende gevolgen.

Academisering verwijst op die manier naar het type onderwijs dat je volgt. Onderwijs dat academiserend is, is gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en zet de studenten ook aan tot het uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek. De academische bachelors hebben geen uitstroomfinaliteit. Dat wil zeggen dat deze diploma's niet bedoeld zijn in de eerste plaats om af te sturen, maar wel om het volgende masterjaar te volgen. Dit staat tegenover de 'professionele bachelors' die wel een uitstroomfinaliteit hebben.

De academisering wordt begeleid door verschillende Associaties. Het gaat bijvoorbeeld over opleidingen zoals industrieel ingenieur, toegepaste taalkunde, architectuur, handelswetenschappen,… .

Hoe moet het nu verder?

De bedoeling is dat het proces tegen 2014 is afgelopen. Op 16 juli 2010 heeft de Vlaamse Regering een beslissing genomen over de toekomst van de academiserende opleidingen aan de hogescholen. Meer daarover lees je onder het integratiedecreet.

Het hoger beroepsonderwijs, wat is dat?

Tussen het secundair onderwijs en het hoger onderwijs kan je in Vlaanderen een gevarieerd aanbod aan opleidingen terugvinden. Deze opleidingen hadden tot voor kort geen duidelijke plaats binnen onze onderwijsstructuur.

Op de arbeidsmarkt is er een grote vraag naar middengeschoolden die zich het niveau tussenin eigen hebben gemaakt. Het hoger beroepsonderwijs, kortweg HBO, moet hiervoor een oplossing bieden. Ook in sommige andere Europese landen vind je gelijkaardige opleidingen terug (bv. de Nederlandse Associate degrees). De opleidingen uit het hoger beroepsonderwijs bereiden voor op het uitoefenen van een beroep. Zij situeren zich qua niveau net onder de professionele bachelor. Het HBO5 omvat de hogere opleidingen van het Volwassenenonderwijs en de opleiding Verpleegkunde (vroegere 4e graad BSO).

HBO5?

De organisatie van het HBO5 werd decretaal uitgewerkt op 30 april 2009. Sinds september 2007 echter bestaan reeds sommige opleidingen van het volwassenenonderwijs onder die benaming. Vanaf 2008-2009 startten enkele pilotprojecten, zodat het HBO5 in Vlaanderen volop van start kan gaan in 2009-2010. Momenteel is een overgangsperiode bezig tot 2014, waarna enkel HBO5 en HBO4 kunnen bestaan.

HBO5-opleidingen worden binnen het volwassenenonderwijs aangeboden door de Centra voor Volwassenenonderwijs (CVO). In de toekomst zullen ook de hogescholen bepaalde HBO5-opleidingen kunnen aanbieden. HBO5 opleidingen geven via een aansluitingstraject aansluiting op een professionele bacheloropleiding. De opleidingen zullen allen leidden tot een beroepsgerichte  kwalificatie.

Wil je meer lezen? Wil je weten wat VVS hier van vind?

• Het standpunt HBO van VVS (reactie op de sneuvelnota)

• De samenvatting van de meest essentiële punten voor VVS inzake HBO

Wat is integratie?

Vanaf het academiejaar 2013-2014 worden opleidingen als industrieel ingenieur, vertaler/tolk, handelswetenschappen, … universitaire opleidingen. Het proces wordt de integratie van de academische hogeschoolopleidingen in de universiteiten genoemd.

Centraal hierin stond het academiseringsproces dat de voorbije 10 jaar heeft plaatsgevonden en nog steeds verder gaat. In het structuurdecreet van 2003 werden de hogeschoolopleidingen 'van academisch niveau' omgevormd naar academische bachelors + masters.

Over wie gaat het dan?

er zijn verschillende opleidingen in 7 studiegebieden die betrokken zijn bij de integratie:

• architectuur,
• gezondheidszorg,
• industriële wetenschappen & technologie,
• biotechniek,
• productontwikkeling,
• toegepaste taalkunde,
• handelswetenschappen & bedrijfskunde.

Er zijn in 2010-2011 meer dan 21.000 studenten die deze academiserende opleidingen volgen. Zij zullen na 2014 allemaal aan een universiteit studeren. Dit wil echter niet zeggen dat zij zich fysiek zullen moeten verplaatsen.

En wat zegt VVS?

De beslissing rond integratie is niet zomaar gevallen. Als studentenkoepel heeft VVS getracht de belangen van deze 21.000 studenten zo goed mogelijk te verdedigen. VVS hield daarom op 30 maart 2010 een congres over de visie van de studenten over de structuur van het hoger onderwijs. Haar visie is beschreven in het tienkamp over de structuur van het hoger onderwijs.

De tienkamp bestaat uit 10 krijtlijnen omtrent de structuur van het hoger onderwijs:

• maatschappelijke relevantie
• profilering
• transparantie
• kwaliteit
• mobiliteit
• accreditatie
• kaart trekken professionele opleidingen
• dwarsverbanden
• financiering
• cultureel en regionaal kader

En nu?

Momenteel zijn de onderhandelingen rond het schrijven van het decreet aan de gang. De bedoeling is dat het decreet tegen zomer 2011 afgewerkt is. Met het tienkamp onder de arm, zit VVS mee aan de tafel en houden we een scherp oog in het zeil.

Studentenvertegenwoordigers in Vlaanderen zetten zich dagelijks in om de belangen van studenten te verdedigen. De inspraak van studenten - ook wel studentenparticipatie genoemd - heeft al een zeer lange en boeiende geschiedenis afgelegd.

Studentenparticipatie is uiteraard op vele niveaus aanwezig. Een aantal basiszaken zijn echter ook bij wet (decreet) geregeld. Studentenparticipatie in Vlaanderen wordt deels decretaal geregeld in het Participatiedecreet van 16 april 2004 (de tekst vind je hier).

Deze decreten dienen in de eerste plaats om een minimumkader vast te leggen voor studenteninspraak aan Vlaamse instellingen. Het decreet bestaat al sinds 2004 en voorziet dat het hele participatiegebeuren na 5 jaar moet geëvalueerd worden.

Voor elke instelling is een 'regeringscommissaris' aangesteld die het doen en laten van de instelling controleert naar wat wettelijk is voorgeschreven. Zij hebben een evaluatie gemaakt van hoe de studentenparticipatie geëvolueerd is en functioneert tussen 2004 en 2009. Het is een vrij lijvig rapport met kwantitatieve en kwalitatieve gegevens. Het integrale rapport vind je op hun website.

VVS heeft echter ook het hele participatiegebeuren onder de loep genomen. Samen met haar studentenraden en vele studentenvertegenwoordigers heeft VVS een kritische blik geworpen op de staat van onze inspraak. Dat deze inspraak in de praktijk helemaal niet gegarandeerd is, lees je in het rapport van VVS.

De 3 belangrijkste aanbevelingen die VVS doet, zijn:

• Maak van opleidingscommissies het basisniveau van de participatie:
• • Op het niveau van de opleiding kan een studentenvertegenwoordiger op een directe manier concrete verbeteringen aan de onderwijskwaliteit bekomen. VVS stelt voor om decretaal minimaal een derde van deze basisorganen te laten bestaan uit studenten.

• Beschouw medebestuur als de standaard.

  • VVS beveelt aan om medebestuur als standaard in te schrijven in het decreet, tenminste voor de bepalingen en bevoegdheden die in het decreet staan beschreven. Eeen studentenraad kan ervoor kiezen hiervan af te wijken.

• Geef studentenvertegenwoordigers een veel sterker statuut
  • VVS vraagt een eenduidig en sterk statuut voor studentenvertegenwoordigers die om de rechten van studentenvertegenwoordigers te garandeert en hen de mogelijkheid geeft daadwerkelijk. Men moet durven nadenken over een meer structurele oplossing voor studenten in de hogere organen. Een statuut die studentenvertegenwoordigers volledig kan vrijstellen, zodat zij hun taken naar behoren kunnen uitvoeren.