Mobiliteit en vervoer
Dat je als student een smak geld moet uitgeven, weet je al uit ons dossier over studiegelden. Weet je ook waaraan thuiswonende studenten het grootste deel van hun studiebudget spenderen? Neen, niet studiegelden of cursussen, maar mobiliteit. Studenten die niet op kot zitten, spenderen jaarlijks een derde van de globale studiekost aan vervoer. In ons land is studentenmobiliteit bijna nooit voorwerp van debat, laat staan van beleid. Dat is anders in het buitenland. In Nederland hebben de studenten bijvoorbeeld de OV-kaart kunnen afdwingen, waarmee ze tijdens de week of tijdens het weekend gratis met het openbaar vervoer kunnen rijden. Hier bestaat zo’n kaart niet. Toch zijn er genoeg redenen om na te denken over hoe we de mobiliteitskosten van studenten kunnen drukken.
Door de stijgende kotprijzen lijkt het voor studenten vaak minder voordelig om 'Hotel mama' te verlaten. Het zijn echter niet enkel de prijzen voor huisvesting die stijgen: ook het openbaar vervoer doet de studenten steeds dieper in de geldbeugel tasten. Studentvriendelijke formules zoals jongerenabonnementen of de GoPass nemen fors toe in prijs. Tegelijkertijd zullen er door het rationalisatieproces opleidingen verdwijnen, waardoor studenten nog verder zullen moeten reizen. Ondertussen is de student sinds het flexibiliseringsdecreet vrijer in zijn studiekeuzes en neemt ook de samenwerking in het hoger onderwijs voortdurend toe. Dit biedt heel wat mogelijkheden voor studenten: een groeiende multidisciplinariteit, flexibelere overstapmogelijkheden, gezamenlijk georganiseerde opleidingen wanneer die niet mogelijk zijn aan één instelling… Deze nieuwe kansen vereisen echter wel meer mobiliteit – en dus meer geld – van de student.
Tot slot blijven ook de oude kwalen voortduren: moeilijk bereikbare campussen, weinig frequente verbindingen, verafgelegen en soms slecht bereikbare stageplaatsen… Voor studenten met een functiebeperking is het vaak al helemaal ondoenbaar om het openbaar vervoer te nemen. Heel wat studenten worden vroeg of laat ook het slachtoffer van ongevallen: er is nog een lange weg te gaan wat de verkeersveiligheid betreft. Kortom, er is werk aan de winkel.
Om die redenen formuleerde de Algemene vergadering van VVS een advies over studentvriendelijke mobiliteit. De studenten scharen zich achter de initiatieven die op dit vlak al genomen zijn, maar door de bomen is soms het bos niet meer te zien. Er is nood aan een eenvoudiger, democratischer en kwalitatiever systeem. VVS is dan ook voorstander van één openbare vervoerskaart voor alle studenten. Verder kan een gedeelde verantwoordelijkheid voor de instellingen en de aanbieders van het openbaar vervoer zorgen voor meer bereikbaarheid. Bereikbaarheidsstudies moeten tot concrete maatregelen leiden die voor betere, snellere en meer frequente verbindingen zorgen. Een studentvriendelijk openbaar vervoer dat een bijdrage wil leveren tot de democratisering van het onderwijs, dient ten slotte ook toegankelijk te zijn voor studenten met een functiebeperking.