Donderdag 17/11 wordt de internationale dag van de student gevierd. Anders dan sommigen misschien zouden denken is deze dag echter niet een zoveelste slinks excuus voor studenten om nog eens extra stevig uit de bol te gaan en laveloos door de straten te strompelen. (Daarvoor hebben we trouwens geen excuus nodig.) Nee, de internationale dag van de student viert iets anders, dat desondanks even onlosmakelijk verbonden is met het studentenleven: engagement.

Studentenengagement is niet dood

Er wordt de laatste tijd steeds vaker meewarig gesproken over het engagement van studenten. Het zou te vrijblijvend zijn, te mak, niet relevant of soms zelfs helemaal niet meer bestaan. We horen nu al in de verte het clichématige “In onze tijd…”. With all due respect, maar dit verhaaltje hebben we al te vaak gehoord - net zoals elke generatie studenten vóór ons. Want het is nu eenmaal manifest onwaar: studentenengagement is springlevend. Alleen uit het zich steeds vaker in andere vormen dan pakweg twintig, dertig jaar geleden. Jeugdbewegingen zijn groter dan ooit, studentenclubs floreren en steeds vaker worden lokaal sociale, sportieve of culturele projecten en initiatieven door studenten en jongeren op poten gezet. Beweren dat studentenengagement dood is, is dus niet alleen een volstrekte leugen, maar ook een belediging voor alle geëngageerde studenten en jongeren overal ter wereld.

Decennia van protest

En daarom vieren we vandaag dus de internationale dag van de student, niet zomaar op 17 november. Vandaag herdenken we immers dat, 72 jaar geleden, negen studentenleiders zonder proces werden geëxecuteerd in het toenmalige Tsjechoslowakije, omwille van het leiden van een massaal studentenprotest tegen de overheersing van de nazi’s.

In de volgende decennia kwamen studentenraden en -bewegingen wel vaker in conflict met de gevestigde autoriteiten, soms gewelddadig, soms vreedzaam, maar altijd met een doel voor ogen. Dit doel is vandaag de dag onveranderd: een betere en meer rechtvaardige wereld voor iedereen, waarin jongeren de kansen krijgen die ze verdienen.

De manier waarop

Maar wat dus wel is veranderd, is de manier waarop studenten dit doel de dag van vandaag proberen te bereiken. Niet door conflict, maar door samenwerking en constructiviteit. Via officiële organen, binnen de hogescholen en universiteiten en op Vlaams en internationaal niveau verdedigen talloze studentenvertegenwoordigers zo goed en zo kwaad mogelijk de belangen van de Vlaamse student. Helemaal niet vanzelfsprekend of eenvoudig en vaak met indirecte resultaten - en daarom ook nogal snel herleid tot (het zo kleurrijke woord) ‘droogkloterig’. Maar we doen het wel, en we doen ons best.

Maar het is niet altijd even gemakkelijk. Vele studentenraden hebben het immers jaar na jaar moeilijker om voldoende mensen te vinden die deze taak op zich willen én kunnen nemen. Dat studentenvertegenwoordiging op universitair en vooral Vlaams niveau niet altijd even sexy klinkt, zal onvermijdelijk wel een rol spelen. Maar veel belangrijker nog is dat er nog steeds géén omvattend statuut voor studentenvertegenwoordigers is uitgewerkt, noch een degelijke ondersteuning - zowel administratief, inhoudelijk als financieel. Dat studentenparticipatie ondanks deze lacunes blijft bestaan, is bewonderenswaardig. Binnen de verschillende faculteiten en departementen in alle instellingen van het hoger onderwijs werken dagelijks honderden studenten mee aan het verbeteren van de kwaliteit van hun opleiding. Het is dan ook alleen maar rechtvaardig dat het engagement en de inzet die deze studenten dag in, dag uit leveren, worden gewaardeerd en gefaciliteerd, binnen de instellingen en op Vlaams niveau. En het mag wat eenvoudig klinken, maar zelfs een spreekwoordelijke bloem voor al dat engagement is zeker op zijn plaats. Een symbolisch gebaar op een dag als vandaag betekent op zich voor al die studenten al een wereld van verschil.

Michiel Horsten

(De auteur is voorzitter van de Vereniging van Vlaamse Studenten VVS; de co-auteurs zijn An-Sofie Alderweireldt (ondervoorzitter VVS), Joachim Schouteten (GSR Gent) en Inge Geerardyn (LOKO Leuven). )