Studiekeuzevoorlichting: een vergelijkend onderzoek in Vlaamse context

2015-03-23

Door de blijvende aandacht voor studiesucces en de juiste student op de juiste plaats is het belangrijk dat aankomende studenten beschikken over objectieve en vergelijkbare studiebrochures. Aankomende studenten moeten ondersteund worden in hun behoefte aan informatie.

Er zijn structurele problemen in de studievoorlichting via brochures. Ten eerste ontbreekt er in studiefolders veel noodzakelijke informatie die studiekiezers nodig hebben om hun studiekeuze te maken. Zo wordt er in61% van de onderzochte brochures geen inzicht verschaft in de te verwachten contacturen en in 59% van de gevallen wordt geen inzicht gegeven in de extra studiekosten. Daarnaast ontbreekt er in97% van het materiaal een indicatie van het te verwachten startloon en wordt er in 98% geen beeld geschetst van het aantal eerstejaars. Ook geeft maar 24% van de hogescholen en universiteiten uitleg bij de studievoortgangsbewaking. Verder mist in100% van het materiaal inzicht in de student-docentratio of het studierendement.

Al deze en meer ontbrekende gegevens zorgen voor een zeer onvolledig beeld van de te kiezen opleiding, terwijl de toekomstige student deze gegevens hard nodig heeft bij het maken van een keuze. Door het gebrek aan toereikende en vergelijkbare informatie wordt het voor studiekiezers moeilijk een passende en succesvolle studiekeuze te maken.

Daarnaast blijkt dat er in brochures nog steeds misleidende informatie staat. In dit onderzoek zijn de claims van instellingen vergeleken met accreditatierapporten van de Nederlands-Vlaamse accreditatieorganisatie (NVAO). In sommige gevallen pakt deze vergelijking negatief uit zoals bij fantastische faciliteiten of topdocenten. Ook het taalgebruik kan in dit verband een stuk objectiever. Momenteel wordt er nog al te veel gebruik gemaakt van gekleurde en overmatige superlatieven.

Ten slotte toont dit onderzoek aan dat er een groot verschil is tussen de hogescholen en universiteiten, maar ook tussen de verschillende opleidingen. Gelukkig zijn er ook instellingen die wel uitgebreid voorlichten zoals de Hogeschool Gent of de KU Leuven.

Om tot betere voorlichting te komen, beveelt VVS het volgende aan:

  • In de eerste plaats zou er moeten werk gemaakt worden van meer uniformiteit tussen de verschillende studiebrochures. Onderlinge afspraken over (minimum)vereisten waaraan een studiebrochure moet voldoen, zou het vergelijken voor studenten een stuk gemakkelijker maken.
  • Wanneer instellingen bepaalde claims doen in hun voorlichtingsmateriaal, moeten deze onderbouwd worden met objectieve cijfers. Het gebruik van subjectieve informatie moet zoveel mogelijk beperkt worden.
  • Bij gebruik van cijfers om bepaalde claims te onderbouwen, is het belangrijk dat er onderlinge afspraken gemaakt worden welke cijfers er gebruikt worden. Wanneer alle instellingen dezelfde cijfers gebruiken zijn de claims ook vergelijkbaar voor studiekiezers.
  • belangrijk de voorlichting via brochures en via de website meer te laten aansluiten bij overige studievoorlichtingsactiviteiten. Door alle voorlichtingsactiviteiten meer met elkaar te integreren, ontstaat een beter beeld van de opleiding.
  • Het is belangrijk dat het voorlichtingsmateriaal gedeeld wordt met middelbare scholen. Schoolhoofden moeten goed op de hoogte zijn van alle verschillende opleidingsmogelijkheden en de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van studiekeuzebegeleiding.

Het volledige onderzoek is te vinden in onderstaande bijlage.